Βενιζέλος: Η κοινωνία είναι ανασφαλής, δυσαρεστημένη και καχύποπτη απέναντι στο πολιτικό αφήγημα

Στο κλίμα που επικρατεί στην ελληνική κοινωνία αναφέρθηκε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, στο πλαίσιο συζήτησης με τη δημοσιογράφο Νίκη Λυμπεράκη, στο ετήσιο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, με θέμα «Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας».
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσαν τα ευρήματα πανελλαδικής έρευνας της Metron Analysis, τα οποία –όπως είπε– αποτυπώνουν μια κοινωνία «ανασφαλή, δυσαρεστημένη, φοβισμένη και έντονα καχύποπτη απέναντι στο αφήγημα που επιχειρείται να της επιβληθεί». Όπως τόνισε, τα δεδομένα αυτά δεν συνιστούν απλώς μια συγκυριακή δυσαρέσκεια, αλλά «ένα βαθύτερο πρόβλημα πολιτικής και κοινωνικής αντιπροσώπευσης».

«Δεν έχει γίνει πραγματική αποτίμηση της μεταμνημονιακής Ελλάδας»

Ο πρώην υπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν έχει προχωρήσει σε μια ουσιαστική δημόσια συζήτηση για το αποτύπωμα της μνημονιακής περιόδου. Όπως σημείωσε, δεν έχει αποσαφηνιστεί πώς μεταβλήθηκε η κοινωνική δομή, ούτε πώς αναδιαμορφώθηκαν οι σχέσεις εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών και πολιτικού συστήματος.
Παράλληλα, αμφισβήτησε τη ρητορική περί «επιστροφής στην κανονικότητα», υποστηρίζοντας ότι η έννοια παραμένει ασαφής και ενδεχομένως παραπλανητική, εφόσον δεν μπορεί να σημαίνει επιστροφή σε συνθήκες που οδήγησαν στη χρεοκοπία. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η κοινή γνώμη δεν φαίνεται να αποδέχεται ότι η χώρα έχει πραγματικά επανέλθει σε κανονικότητα.

Αίτημα για νέο κοινωνικό συμβόλαιο

Ο κ. Βενιζέλος έθεσε το ζήτημα ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου, υποστηρίζοντας ότι οι πολίτες αναζητούν νέο πλαίσιο σχέσης με το κράτος, την οικονομία και τους θεσμούς. Περιγράφοντας το κοινωνικό κλίμα, έκανε λόγο για «καταθλιπτική εικόνα», επισημαίνοντας ότι υπάρχει έντονη αμφιβολία για το κατά πόσο οι θεσμοί αποδίδουν δικαιοσύνη.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε σε υποθέσεις που έχουν απασχολήσει την κοινή γνώμη, όπως οι υποκλοπές, τα Τέμπη και ο ΟΠΕΚΕΠΕ, λέγοντας ότι ενισχύουν την αίσθηση δυσπιστίας. Υποστήριξε επίσης ότι επιβεβαιώνεται παλαιότερη εκτίμησή του πως η χώρα είναι «πολύ δύσκολα διακυβερνήσιμη», σημειώνοντας ότι «υφέρπει ένας βρασμός» στο κοινωνικό σώμα.

Θεσμοί, Δικαιοσύνη και πολιτικό σύστημα

Αναφερόμενος στη συνταγματική αναθεώρηση, ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι η σχετική συζήτηση συχνά λειτουργεί προσχηματικά, καθώς πολλές θεσμικές αλλαγές μπορούν να γίνουν χωρίς αναθεώρηση του Συντάγματος. Τόνισε χαρακτηριστικά ότι «ο σεβασμός του Συντάγματος προηγείται της αναθεώρησής του».
Παράλληλα, σημείωσε ότι η συζήτηση για τη Δικαιοσύνη και την «τοξικότητα» δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, καθώς διεθνώς οι δικαστικές αποφάσεις παράγουν πολιτικές συνέπειες. Ωστόσο, επεσήμανε ότι στην ελληνική περίπτωση υπάρχει αίσθηση υπερσυγκέντρωσης εξουσίας, «όχι απλώς σε ένα κόμμα αλλά σε ένα πρόσωπο», κάτι που –όπως είπε– επηρεάζει τον πολιτικό πολιτισμό.

Εξωτερική πολιτική και διακυβέρνηση

Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, ο κ. Βενιζέλος υπογράμμισε την ανάγκη ενεργής και πολυδιάστατης συμμετοχής της Ελλάδας σε διεθνή σχήματα συνεργασίας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η χώρα δεν πρέπει να εκχωρεί τον έλεγχο των ελληνοτουρκικών σχέσεων σε τρίτους.
Άσκησε επίσης κριτική στη λογική της προσωποκεντρικής διαχείρισης κρίσεων, απορρίπτοντας την αντίληψη ότι τα πάντα κρίνονται από μία προσωπική παρέμβαση ηγεσίας σε κρίσιμες στιγμές, θέτοντας ερωτήματα για τα πραγματικά κέντρα αποφάσεων σε περίπτωση κρίσης.

Η εικόνα της κοινωνίας μέσα από την έρευνα

Η έρευνα της Metron Analysis αποτυπώνει έντονο κλίμα απαισιοδοξίας: το 50% των πολιτών θεωρεί ότι η χώρα πηγαίνει προς τα πίσω, ενώ μόλις το 25% βλέπει πρόοδο. Το 62% εκτιμά ότι δεν έχει υπάρξει επιστροφή σε κανονικότητα μετά την κρίση.
Η ακρίβεια και το εισόδημα αποτελούν το βασικό πρόβλημα για το 74% των πολιτών, ενώ ακολουθούν η Δικαιοσύνη και το κράτος δικαίου με 46%. Παράλληλα, σημαντικό ποσοστό πολιτών δηλώνει ότι δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις μηνιαίες υποχρεώσεις του, με μόλις 16% να καταφέρνει να αποταμιεύσει.
Εξίσου ανησυχητικά είναι τα ευρήματα εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς: το 77% δεν πιστεύει ότι θα αποδοθεί δικαιοσύνη στην υπόθεση των Τεμπών, το 78% στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και το 80% στις υποκλοπές, γεγονός που αναδεικνύει βαθιά κρίση εμπιστοσύνης στο κράτος δικαίου.

www.bankingnews.gr